الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
763
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
« به آن كس كه دگرگونى روزگار را نكوهش مىكند بگو : به روزگار ستم مىكنى . آدمى را نكوهش كن . صفاى روزگار تيره نشده است . ستيزه مىكنى ، كدورت در خود ماست . » ( 1 ) مجلس نود و يكم در مرگ و روح ( 2 ) خداوند متعال در آيهء 140 سورهء سوم ( آل عمران ) فرموده است : « هيچ نفسى نمىميرد مگر به فرمان خداوند ، اجلى ثبت شده در قضاى خداوند . » ( 3 ) و در آيهء 185 همان سوره فرموده است : « هر نفسى چشندهء مرگ است . » ( 4 ) و در بخشى از آيهء دوم سورهء ششم ( انعام ) فرموده است : « پس فرمان مرگ را چيره فرمود ، اجلى كه نزد او معين و معلوم است . » ( 5 ) و در آيهء 33 سورهء هفتم ( اعراف ) فرموده است : « براى هر امت اجلى است كه چون فرا رسد لحظهيى مقدم و مؤخر نمىتوانند كرد » . ( 6 ) در بخشى از آيهء 61 سورهء شانزدهم ( نحل ) فرموده است : « و ليكن از راه لطف تأخير مىاندازد تا وقتى معين و چون اجل ايشان فرا رسد ، ديگر يك لحظه مؤخر و مقدم نخواهد شد . » ( 7 ) و خداوند متعال در آيهء 43 سورهء بيست و سوم ( مؤمنون ) فرموده است : « هيچ قومى را اجل مقدم و مؤخر نمىشود . » ( 8 ) و در بخشى از آخرين آيهء سورهء بيست و هشتم ( قصص ) فرموده است : « هر چيزى جز ذات پاك خداوند نابود است . » ( 9 ) و در بخشى از آيهء 11 سورهء سى و پنجم ( فاطر ) فرموده است : « و هيچ كس عمرى طولانى نكند يا از عمرش كاسته نشود ، مگر آنكه در كتاب ثبت است و همانا اين بر خداوند آسان است . » ( 10 ) و در بخشى از آيهء 30 سوره سى و نهم ( زمر ) فرموده است : « شخص تو و همهء ايشان خواهيد مرد » . ( 11 ) و در آيهء 4 سورهء هفتاد و يكم ( نوح ) فرموده است : « تا به لطف از گناهان شما درگذرد و اجل شما را تا وقت معين به تأخير افكند كه اجل الهى چون فرا رسد ،